kwiecień 2nd, 2009 by admin in Meble
Wyposażenie wnętrza najważniejszego pawilonu parku w Arkadii, świątyni Diany, znane jest nam z opisu w przewodniku Heleny Radziwiłłowej i obrazu malowanego sepią, znajdującego się w pałacu w Nieborowie. Stał tam wielki trójnóg marmurowy o niezwykłych proporcjach i fotel z płaskorzeźbą orła w oparciu, który zachował się do dziś w pałacu nieborowskim, a robiony był zapewne na miejscu. Zachowało się również z tejże Arkadii biurko zdobione lirami, które zaprojektował Stagi. Oba te sprzęty, ze względu na swoje kształty, musiały powstać pod wpływem osobistego gustu właścicielki Arkadii, nie są bowiem wzorowane na powszechnie używanych meblach tego typu. Wykazują one pewne wpływy sztuki antyku, a projektowane były specjalnie dla danego wnętrza. Należy przypuszczać, że i w innych rezydencjach magnackich znajdowały się meble przystosowane specjalnie do charakteru pomieszczeń. Smak właścicieli znalazł niewątpliwie swój wyraz w swoistym potraktowaniu ich form wnętrz pałaców królewskich i magnackich — zwłaszcza warszawskich— odegrał najważniejszą rolę w ogólnym rozwoju meblarstwa polskiego wieku XVIIY. Zlecenia króla i magnaterii obejmowały w tym czasie przeważającą część produkcji mebli artystycznych. Wzrastający poziom kultury mieszkaniowej wielkich feudałów był dźwignią rozwoju meblarstwa pod względem artystycznym i techniczno-konstrukcyjnym. W obrębie zlecenia magnackiego spotykamy największą rozmaitość użytkowych typów sprzętów i ich odmian. Tu najwcześniej zaznaczają się przemiany stylowe w meblarstwie polskim. Wszystkie te fakty miały znaczenie przede wszystkim dla ośrodka warszawskiego, sprzyjając wzrostowi jego znaczenia i poziomu artystycznego wykonywanych tu mebli. Będzie to jednym z czynników rozwoju meblarstwa warszawskiego w pierwszej połowie w. XIX, razem z innymi przyczynami wiążącymi się już z mecenatem mieszczańskim stolicy kraju.
marzec 31st, 2009 by admin in Meble
W Lublinie — jak podaje „Dziennik Handlowy” z r. 1786 — wśród osiadłych tam 12 stolarzy byli tacy, „którzy meble na fason angielski dosyć dobrze robią i wiele na województwa ruskie sprzedają”. W Niemirowie, mieście Potockich leżącym w województwie bracławskim, było kilka manufaktur, w których pracowali cudzoziemscy rzemieślnicy sprowadzeni z Hamburga, Holandii i innych krajów, m. in. także stolarze. „Dziennik Handlowy” z r. 1786, w którym opisani zostali rzemieślnicy niemirowscy różnych specjalności oraz przedmioty, które można u nich kupić, wymienia wśród mebli: łóżka, kanapy i komody27. Wyrabiano tu także zamki francuskie, tak często figurujące w inwentarzach osiemnastowiecznych. Michał Kleofas Ogiński, podskarbi w. lit., starając się zaprowadzić przemysł tkacki w Sokołowie Podlaskim sprowadził rzemieślników z Montbćliard. Między nimi byli także stolarze meblowi. J. Kołaczkowski wśród miejscowości, w których wyrabiano w XVIII w. meble, wymienia Korzec. T. Korzon jednak w opisie znajdujących się tam fabryk nie wspomina o produkcji mebli; nie wymienia również Korca w rozdziale poświęconym fabrycznym zakładom stolarskim. W Słowniku geograficznym pod hasłem: „Korzec” również nie ma na ten temat żadnej wzmianki. Rokokowa komoda-biurkoszafka przedstawiona do zakupu w r. 1953 w Muzeum Narodowym w Warszawie posiada ponad gzymsem zegar sygnowany : „Ludwik Borodzicz Korzec”. Mebel ten o ciężkich proporcjach, na zewnątrz ze scenami alegorycznymi malowanymi na zielonym tle, wewnątrz czerwony ze złoconym rokokowym ornamentem, jest swoistą interpretacją tzw. „kabinetów holenderskich pokrytych laką i ozdobionych chińskimi scenami. Być może, mebel ten tak jak i zegar wykonany został w Korcu.
marzec 31st, 2009 by admin in Meble
Z wyrobów stolarskich i meblarskich słynęły jeszcze inne miejscowości: w Świątnikach w Bocheńskiem wyrabiano sławne łóżkal ; meble produkowano w jednej z fabryk Tyzenhauza w Grodnie, wspomina o tym Bernoulli w swym opisie Polski19. Manufaktura meblarska istniała w Machnówce (powiat berdyczowski) — w fabryce Prota Potockiego. Potocki sprowadził do Machnówki, w której założył szereg manufaktur, wielu obcych rzemieślników: Holendrów, Anglików, Francuzów i Niemców. Na czele zakładów wyrabiających sprzęty, meble i pojazdy stał Szubert „karetnik”. Jak wyglądały meble wyrabiane w tych manufakturach, możemy się tylko domyślać, gdyż nie znamy żadnego sprzętu tej produkcji. Były one zapewne drogie, robione na wzór zagranicznych, przeznaczone dla zamożnego odbiorcy.
Manufaktury stolarskie znajdowały się też w dobrach Radziwiłłów: w Łachwie i Połoneczce21, w której pracowali stolarze, ślusarze i mosiężnicy. L. Niemojewski opisując Gabinet Oliwkowy w Łazienkach w r. 1922 wspomina o stoliku w stylu „prowincjonalnego Ludwika XVI”. Stolik ten w szufladzie ma wklejoną kartę firmową: „Jan Puchota i Bartłomiej Hutorowicz stolarze w Połonce Radziwiłłowskiej” . Także Sienicki na podstawie przeglądu Archiwum Nieświeskiego pisze, że w Nieświeżu, Białej i Łachwie wymieniani są stolarze gdańscy, litewscy i miejscowi, którzy wykonywali dla pałaców meble z „pańskiego materiału”23. W inwentarzach radziwiłłowskich obok mebli sprowadzanych z zagranicy oraz takich, które zapisane zostały bez podania nazwy wytwórni i wiadomości o ich pochodzeniu (wykonanych z pewnością w Polsce), wymieniona jest robota bialska, łachewska24 i nalibocka, a więc także meble miejscowe przeznaczone specjalnie do wnętrz poszczególnych pałaców. W Białej robiono m. in. tak modne wówczas „meble chińskie”. T. Korzon stwierdza, że w Łachwie i Połoneczce istniały manufaktury meblarskie, w których wyrabiano meble prawdopodobnie nie tylko dla potrzeb miejscowych, ale i dla dalszej okolicy. Przegląd licznych inwentarzy i rachunków pałaców magnackich wykazałby zapewne niejednokrotnie istnienie miejscowych rękodzielni meblarskich, w których pracowali zarówno sprowadzeni, jak i polscy rzemieślnicy. Wykonywali oni przypuszczalnie prace nie tylko dla rezydencji magnackich, ale i dla okolicznych dworów.
marzec 31st, 2009 by admin in Meble
Położenie Kolbuszowej stwarzało jej warunki do rozwinięcia się w poważny ośrodek przemysłu stolarskiego. Bliskość Puszczy Sandomierskiej, ziemia mało urodzajna i gęsto zamieszkała zmuszająca ludność do szukania ubocznych dochodów z rzemiosła, wreszcie pobliże spławnej rzeki, tego najtańszego środka transportu umożliwiającego rozsyłanie wytwarzanych towarów nieomal na cały kraj — to znakomite warunki naturalne, z których korzystał kolbuszowski przemysł stolarski. Warunki takie miała jednak nie tylko Kolbuszowa, miały je i okoliczne wsie. Wydaje się też nie ulegać wątpliwości, że nie tylko najbliższe okolice, ale także i dalsze musiały wyrabiać sprzęty w typie „roboty kolbuszowskiej”. Problem, który stawia Kotula, czy tzw. „robota kolbuszowska” została zapoczątkowana przez stolarzy sokołowskich, czy kolbuszowskich, nie jest chyba kwestią zasadniczą. Zebranie materiału dotyczącego Sokołowa przyczyniło się jednak bezsprzecznie do poznania jeszcze jednego ośrodka stolarskiego, których musiało być w XVIII wieku wiele, a o których wiemy właściwie mało, gdyż nie zostały one opracowane tak jak Kolbuszowa przez Sienickiego. Bezsporny jest fakt, że wytworzył się typ mebli określanych mianem „kolbuszowskich”. Pojęcia tego używano już w XVIII wieku, używa się go i dzisiaj. Do dziś jeszcze zachowało się sporo mebli tego typu, a trzeba się liczyć z faktem, że wiele nie dotrwało do naszych czasów. Produkcja więc mebli kolbuszowskich musiała być rozwinięta na wielką skalę. Kotula stwierdził na podstawie rozmów z dzisiejszymi stolarzami znającymi się na „robocie kolbuszowskiej”, że na wykonanie tak bogato intarsjowanego dużego sprzętu (szafa, szafa biuro), „przy zastosowaniu dawnych metod pracy”, jeden warsztat potrzebował okresu 5—12 miesięcy. Wskazywałoby to więc znów na udział bliższej i dalszej okolicy oraz skupienie większej ilości rąk roboczych przy wyrobie mebli tego typu.
Czy kolbuszowianie, jak rzemieślnicy rzeszowscy, skupowali wyroby u okolicznych „partaczy” i sprzedawali je jako swoje, czy mieli swoich mistrzówchałupników po okolicznych wioskach, którym oddawali części pewnych zamówień łącznie ze swoimi wskazówkami, trudno stwierdzić ze względu na brak materiału dowodowego. Ośrodek ten posiadał ogromną produkcję i zaopatrywał rynki całego kraju. Nie miał jednak charakteru współczesnych manufaktur zagranicznych. Nie było tu jednolitego kierownictwa ani organizacji całości produkcji. Poszczególne warsztaty wyrabiały prawdopodobnie meble niezależnie jeden od drugiego, poza tym wędrowni stolarze kolbuszowscy pracowali w bardziej lub mniej oddalonych dworach i pałacach. Sienicki podaje, że mimo rozprzestrzenienia się mebli kolbuszowskich w całej Polsce najbardziej odpowiednim terenem dla poszukiwań tego typu sprzętów jest Małopolska. Meble te wyrabiano więc na południu Polski, gdzie związki z Austrią, Śląskiem, Bawarią i Saksonią były bliskie. Toteż widoczny jest wpływ meblarstwa tych krajów, zaznaczający się w „robocie kolbuszowskiej” w formach i traktowaniu powierzchni.
marzec 31st, 2009 by admin in Meble
Widzimy z tego, że wybór padał najczęściej na typy mebli o dużych, nadających się do intarsji płaszczyznach. Były to przeważnie pojedyncze nie tworzące kompletów sztuki. Sienicki przypuszcza jednak, że dla okolicznych dworów musiano robić także kanapy i krzesła, pomimo że do intarsji nadawały się w nich tylko niewielkie płaszczyzny na poręczach i oparciach. W źródłach archiwalnych dotyczących XVIII w. nie spotkał on co prawda ani razu o tym wzmianki (dopiero w XIX w., w związku z modą na całe komplety salonowe, kolbuszowianie coraz częściej wykonują kanapy i krzesła), jednakże wydaje się rzeczą nieprawdopodobną, by stolarze dużego ośrodka meblarskiego, o tak dużym asortymencie produkcji, nie wytwarzali tego najpowszechniejszego typu mebli. W posiadaniu T. Wierzejskiego znajduje się kilka krzeseł z pełnego orzecha, o motywach charakterystycznych dla mebli kolbuszowskich, jak intarsjowany wiatraczek cieniowany rylcem i podpalaniem, pasekłańcuszek o podłużnych prostokątnych ogniwkach (wykonany w dwu kolorach drewna) oraz motyw meandra w ażurowym oparciu. Linie krzeseł są wyraźnie pod wpływem wzorów angielskich z końca XVIII wieku.
marzec 30th, 2009 by admin in Bez kategorii
Meble kolbuszowskie, zajmujące poważną pozycję w historii polskiego sprzętarstwa, posiadają obszerną monografię pióra S. Sienickiego. Sienicki pierwszy w oparciu o archiwalia i tradycję oraz przy przeprowadzeniu analizy porównawczej określił naukowo zasadnicze cechy „roboty kolbuszowskiej” i ustalił najczęściej spotykane typy użytkowe mebli tej produkcji. Charakterystyczną cechą tych wyrobów było fornirowanie powierzchni. Będzie to przeważnie fornir z jasnego orzecha, w wyjątkowych wypadkach z orzecha nieco przyciemnionego, z jesionu, trześni, czeczotki topolowej i brzozowej. Na masywy stosowano przeważnie sosnę, niekiedy dąb. Okładzina rżnięta piłą, posiadająca dość dużą grubość (2—5 mm), musiała być niewielkich rozmiarów. Stąd wynikła konieczność układania jej w ramki, paski itp., co z kolei wpływało na jej układ kompozycyjny podkreślający podziały konstrukcyjne mebla. Drugą cechę mebli kolbuszowskich stanowiła intarsja o motywach wstęgowych (tzw. esyfloresy), geometrycznych i roślinnych. Spotykamy tu obok najprostszych ramek z pasków i żyłek ozdobne i zawiłe floryzowanie w „esykwiatki” lub gałązki z liści i kwiatów. Do często występujących motywów należą: gwiazdy, gwiazdykwiaty, kwiat tulipanu, wiatraczek (rodzaj wirującej rozetki), promieniste „słoneczko”, paski ciemne i jasne (często z małych kawałków drewnaukładanych na przemian prosto lub na wzór sznurka skręconego), koła i owale promieniście podzielone (czasem tylko ich wycinki : ćwierć, półkola i owale), meander (w meblach z końca XVIII w.), ukośna i romboidalna szachownica, ukośna siatka, serca, herby i monogramy. Do intarsjowania używano kolorowego drewna różnych gatuńków: wiśni, trześni, gruszy, śliwy, jasnego jaworu, purpurowego cisu, czarnej dębiny, czeczotki topolowej lub dębowej i innych — wyłącznie krajowych. Często spotykany w intarsji jasny orzech barwiony na zielono nie jest wyłączną cechą roboty kolbuszowskiej : orzech zielony używany bywa np. również w meblarstwie śląskim. Stosowano też wypalanie kawałków drewna na brzegach, co miało dawać wrażenie wypukłości lub wklęsłości.
luty 11th, 2008 by admin in Meble
Szlifowanie jest końcową fazą obróbki skrawaniem. Polega na zdejmowaniu bardzo małych wiórów wieloostrzowym narzędziem w postaci drobnych ziarn materiału ściernego, przytwierdzonych do giętkiego podłoża. Szlifowanie stosuje się do obróbki surowych powierzchni drewna i materiałów drzewnych oraz do wygładzania powłok malarsko - lakierniczych. Oba zastosowania różnią się pod względem rodzaju i właściwości narzędzi (wyrobów ściernych), a także częściowo pod względem zasad obróbki. Ponadto nie wszystkie szlifierki przeznaczone do obróbki drewna nadają się do szlifowania powłok wykończeniowych. Szlifowanie, jako jedna z czynności wchodzących w zakres wykańczania powierzchni mebli, omówione jest w rozdziale XI. Read the rest of this entry »
Technorati Tags: Meble, meble dębowe, meble kuchenne, meble sosnowe, meble tapicerowane, meble wypoczynkowe, szlifowanie mebli, tapicerowane
luty 11th, 2008 by admin in Meble
Obróbka toczeniem ma zastosowanie w produkcji elementów o kształcie brył obrotowych walcowych, stożkowych lub o zróżnicowanym profilu tworzącej, oraz przy wykonywaniu powierzchni śrubowych.
Odmianą toczenia jest obtaczanie. Różnica między tymi odmianami leży w kinematyce pracy obrabiarek: przy toczeniu obrabiany element wykonuje roboczy ruch obrotowy, a narzędzie — ruchy posuwowe prostoliniowe o kierunku równoległym, prostopadłym lub ukośnym względem osi obrotu elementu, natomiast przy obtaczaniu roboczy ruch obrotowy wykonuje narzędzie mające kształt drążonej głowicy z nożami skierowanymi do jej wnętrza, zaś obrabiany element — poosiowy ruch posuwowy. Read the rest of this entry »
Technorati Tags: kołki, Meble, meble dębowe, meble kuchenne, meble sosnowe, meble wypoczynkowe
luty 11th, 2008 by admin in Meble
Skrawaniem nazywa się ten rodzaj mechanicznej obróbki drewna, przy którym za pomocą narzędzi tnących zdejmowana jest warstwa materiału (w postaci wiórów) w celu podzielenia drewna na części, nadania tym częściom żądanych kształtów i wymiarów, wyrównania powierzchni i uzyskania odpowiedniej jej gładkości,
Obróbka skrawaniem jest jednym z podstawowych procesów technologicznych w meblarstwie, aczkolwiek obecnie skrawanie traci nieco na znaczeniu wobec wprowadzania nowych materiałów, które w małym tylko stopniu wymagają obróbki skrawaniem, oraz nowych metod technologicznych, pozwalających na kształtowanie profilowych elementów mebli bez uciekania się do omawianego rodzaju obróbki. Read the rest of this entry »
Technorati Tags: , mebelki, Meble, Meble meble dębowe meble kuchenne meble sosnowe meble w, obróbka drewna, skrawanie
luty 5th, 2008 by admin in Meble
Najbardziej racjonalnymi złączami konstrukcyjnymi w zastosowaniu do płyt wiórowych i paździerzowych są różnego rodzaju złącza kołkowe. Z tego względu obróbka wierceniem (m. in. wykonywanie otworów na kołki) zyskała na znaczeniu z chwilą wprowadzenia do konstrukcji mebli wymienionych materiałów. Wierceniem przyjęto w zasadzie nazywać sposób obróbki skrawaniem, polegający na obrotowym ruchu roboczym narzędzia (wiertła) i prostoliniowym ruchu posuwowym narzędzia lub obrabianego elementu wyłącznie w kierunku osi obrotu narzędzia. Nieco odbiegającym od właściwego wiercenia, a jednak ciążącym do tego sposobu obróbki skrawaniem ze względu na budowę obrabiarki i narzędzia, jest wykonywanie gniazd i otworów podłużnych na obrabiarkach, zwanych wiertarko-frezarkami. W rozdziale tym ogólnym mianem wiercenia objęte jest zarówno wiercenie właściwe,’jak i wykonywanie operacji na wiertarko-frezarkach. Read the rest of this entry »
Technorati Tags: akcesoria meblarskie, meble wiercenie w meblach, meblowe, wiercenie, wiertła