Meble - Najlepsze meble w sieci

Różnorodność stylowa mebli wymienianych w inwentarzach mieszczań­skich z drugiej połowy XVIII w. świadczy o tradycjach sięgających niekiedy dość daleko wstecz. Wśród sprzętów obok przedmiotów wykonanych według najnowszych wzorów widzimy przykłady dawnej mody jak meble holenderskie z drugiej połowy XVII i początku XVIII stulecia, np. czerwono lakierowane stoliki i kantorki13, na wzór sprzętów Dalekiego Wschodu z czerwonej laki. Podobnie tak często spotykane w domach mieszczańskich krzesła kryte złoconą skórą wskazują na modę z przełomu wieku XVII na XVIII. Tak charakterystyczne dla XVII wieku słupowe obicia gdańskie zdobiły ściany obok płótna woskowanego i adamaszku, używanych dopiero w XVIII stuleciu. Obecność starych sprzętów i obić obok wykonanych według nowej mody charakteryzuje jednak nie tylko wnętrza domów mieszczańskich, ale także pałace arystokracji i dwory szlacheckie. W mieszkaniach wszystkich trzech środowisk znajdowały się niejednokrotnie podobne meble. Toteż dzisiaj trudno nam określić na podstawie typu czy kształtu osiemnastowiecznego sprzętu, do jakiego środowiska należał jego właściciel. Prosty, skromny mebel mógł stać zarówno w mniej reprezen­tacyjnym pokoju pałacu magnackiego, jak i we dworze szlacheckim czy miejskim mieszkaniu kupca lub rzemieślnika. I odwrotnie: pięknie wykonany, luksusowy mebel importowany mógł zdobić tak wnętrze pałacowe magnata polskiego, jak i wnętrze mieszkalne bankiera czy bogatego kupca. Rzemieślnik wykonujący sprzęty dostarczał je często na użytek różnych odbiorców. Świadczy o tym choćby statut krakowskich stolarzy zatwierdzony przez Augusta II14, w którym cech nakazuje konfiskatę wszelkiej wykonanej przez cieśli roboty stolarskiej „kiedykolwiek się [znajdującej] po kamienicach, dworach albo domach duchownych, szlacheckich i miejskich, tak w mieście stołecznym Krakowie, jako i na przedmieściach”. W tym samym statucie wymienieni są jako dostawcy mebli do miasta Zydzi i chłopi, przeciw którym cech ostro występuje. Dostawcy ci „z gór i miasteczek różnych roboty gotowe: stołki, stoły, skrzynie, łóżka, kolebki i insze stolarskie roboty na przedaż do Krakowa przywożą i po kamienicach roznoszą”. Jeździli oni z pewnością ze swymi wyrobami także po dworach szlacheckich. Musiały więc znajdować się te same typy użytkowe i stylowe mebli w mieszkaniach ludzi z różnych środowisk. Wspólną cechą większości wnętrz polskich jest ustawianie obok siebie sprzętów najrozmaitszego pochodzenia. Bynajmniej nie raziło polskiego smaku, gdy mahoniowe meble w „angielskim fasonie” stały obok kanapy i krzeseł jasno malowanych w stylu Ludwika XV czy XVI, a tzw. gdańskie krzesła — obok stolika, komodybiurka z szafką itp. pokrytych laką i malowidłami chińskimi czy też mebli fornirowanych i intarsjowanych. Dlatego też w wielu meblach wykonanych przez polskich rzemieślników ° spotykamy połączenia różnych stylów z rozmaitych krajów.

W Lublinie — jak podaje „Dziennik Handlowy” z r. 1786 — wśród osiadłych tam 12 stolarzy byli tacy, „którzy meble na fason angielski dosyć dobrze robią i wiele na województwa ruskie sprzedają”. W Niemirowie, mieście Potockich leżącym w województwie bracławskim, było kilka manufaktur, w których pracowali cudzoziemscy rzemieślnicy spro­wadzeni z Hamburga, Holandii i innych krajów, m. in. także stolarze. „Dzien­nik Handlowy” z r. 1786, w którym opisani zostali rzemieślnicy niemirowscy różnych specjalności oraz przedmioty, które można u nich kupić, wymienia wśród mebli: łóżka, kanapy i komody27. Wyrabiano tu także zamki francuskie, tak często figurujące w inwentarzach osiemnastowiecznych. Michał Kleofas Ogiński, podskarbi w. lit., starając się zaprowadzić prze­mysł tkacki w Sokołowie Podlaskim sprowadził rzemieślników z Montbć­liard. Między nimi byli także stolarze meblowi. J. Kołaczkowski wśród miejscowości, w których wyrabiano w XVIII w. meble, wymienia Korzec. T. Korzon jednak w opisie znajdujących się tam fabryk nie wspomina o produkcji mebli; nie wymienia również Korca w roz­dziale poświęconym fabrycznym zakładom stolarskim. W Słowniku geogra­ficznym pod hasłem: „Korzec” również nie ma na ten temat żadnej wzmianki. Rokokowa komoda-biurkoszafka przedstawiona do zakupu w r. 1953 w Mu­zeum Narodowym w Warszawie posiada ponad gzymsem zegar sygnowany : „Ludwik Borodzicz Korzec”. Mebel ten o ciężkich proporcjach, na zewnątrz ze scenami alegorycznymi malowanymi na zielonym tle, wewnątrz czerwony ze złoconym rokokowym ornamentem, jest swoistą interpretacją tzw. „kabine­tów holenderskich pokrytych laką i ozdobionych chińskimi scenami. Być może, mebel ten tak jak i zegar wykonany został w Korcu.

Upadek meblarstwa w Kolbuszowej nastąpił po 1840 r. Już jednak po pierw­szym rozbiorze, gdy Kolbuszowa znalazła się w obrębie Galicji, granica utrudniała przesyłanie mebli na teren innych zaborów. Niemniej „w Kolbuszowej i okolicy można napotkać jeszcze sporo mebli roboty kolbuszowskiej z drugiej połowy XIX w. Meble te są dalej forniro­wane grubym ręcznie rżniętym fornirem, ale już bez cech dawnego stolarstwa, tj. bez intarsji”18— stwierdza Kotula. Nasuwa się od razu pytanie, czy meble te można nazwać kolbuszowskimi w sensie typu, skoro nie posiadają tak charakterystycznej dla nich cechy, jak intarsja. Wydaje się, że nie. Empire wprowadził meblarstwo zupełnie innego rodzaju dokonując przewrotu w tej dziedzinie rzemiosła artystycznego: meble stają się gładkie, zanika barwna intarsja. Ani mebli siedemnastowiecznych, ani dziewiętnastowiecznych, choćby były wykonane w Kolbuszowej, nie posiadających jednak cech właściwych „meblom kolbuszowskim”, nie możemy nazywać tym mianem. Meble kolbu­szowskie, tak cenione w XVIII wieku przez współczesnych, były przez nich określane na podstawie ich charakterystycznego wyglądu.
Meble kolbuszowskie znajdziemy w XVIII wieku w pałacach magnackich, w dworach szlacheckich i mieszkaniach mieszczańskich. Pogląd Sienickiego, iż są one najściślej związane z wnętrzem dworu szlacheckiegol8, wydaje się niezupełnie słuszny. Autor w całej książce mówi właściwie tylko o odbiorcach z dwóch środowisk — magnackiego i szlacheckiego, jednakże czyż zatargi cecha krakowskiego z „kolbuszowianami”20 nie świadczą najlepiej o tym, iż. także w mieszkaniu niejednego mieszczanina krakowskiego musiał stać t,x iekeF’°’kolbuszowski? Prawdopodobnie—gdyby zbadało się inwentarze mieszczańskie z drugiej połowy XVIII w. także w innych większych miastach—okazałoby się, iż mebel ten docierał nie tylko do dworów magnackich i szla­checkich, ale i do kamienic mieszczańskich w stosunkowo szerokim zakresie terenowym. Przykładem może tu być Warszawa, gdzie w księgach radzieckich i sądowych z lat 1779—1793 spotykamy takie pozycje, jak kantorki i stoliki kolbuszowskie.

Ciekawe jest zagadnienie powstania nazwy „mebel kolbuszowski” dla typu mebli wykonywanych w całej okolicy. K. Skowroński podkreśla rolę Stanisława Lubomirskiego, który w połowie w. XVII miał wykorzystać zdolnych chłopów pańszczyźnianych przy urządzaniu swojego wspaniałego drewnianego pałacu. Wymagając na wzór zagraniczny mebla reprezenta­cyjnego, który nie musiał być przykrywany tkaniną, a jednocześnie odpo­wiadałby gustom epoki, skierować on miał stolarstwo kolbuszowskie na nowe tory. Nie zachował się jednak ani jeden mebel siedemnastowieczny w typie kol­buszowskim. Sama nazwa stosowana jest do tego typu sprzętów dopiero później. F. Kotula pisząc, iż właściciel Kolbuszowej korzystał z umiejętności swych poddanych przy urządzaniu wnętrza pałacu, uważa niesłusznie za rzecz drugorzędną fakt, że miał on pewne życzenia i poddawał wzory, tj. miał wpływ na formę i jakość wyrobu. Wpływ ten bowiem widać wyraźnie zarówno w formach stylowych, jak i w doborze motywów ornamentalnych. Wspomina także Kotula o roli, jaką odegrali w rozwoju stolarstwa goście, którzy podziwiali wnętrza pałacu kolbuszowskiego i zamawiali podobne meble dla siebie. Od właścicieli więć, którzy pragnęli pochwalić się zdolnoś­ciami artystycznymi swych poddanych i dążyli do rozwoju należącego do nich miasta, mogła wyjść nazwa dla wyrobów Kolbuszowej i jej okolicy. Następnie technikę roboty i cechy stylowe mebli zaczęły naśladować i bardziej oddalone od Kolbuszowej ośrodki, nie brakło bowiem nabywców. Gdy zaś około połowy XVIII wieku meble te znajdują się prawie w każdym dworku, a nawet — o czym będzie mowa niżej — w mieszkaniach mieszczańskich, uciera się nazwa „mebel kolbuszowski” jako pojęcie typu.

Polska „robota kolbuszowska” różniła się od współczesnych jej wzorów zagranicznych a także od wytworów innych polskich ośrodków rzemieślniczych i rozwijających się coraz bardziej manufaktur. Przy użyciu tylko miejsco­wego drewna i posługiwaniu się mniej doskonałymi narzędziami robota rzemieślników kolbuszowskich wykazuje bogactwo pomysłów. Jej rodzimość przejawia się przede wszystkim w swobodnej interpretacji motywów ornamentalnych. Jednakże ani kwiatu tulipanu, gwiazdy, „słoneczka”, czyli pro­mieniście podzielonych kół i owali lub meandra, spotykanych w intarsjach, nie można zaliczyć do motywów ludowych. Na 39 mebli reprodukowanych przez Sienickiego jedynie w dwóch znajdujemy reminiscencje ornamentyki ludowejll. Rzemieślnik polski przystosowując się do wymagań mody nadał swym meblom ogólnie panujące cechy stylowe, zachowując jednocześnie tra­dycyjne elementy w konstrukcji, w interpretacji ornamentu i kompozycji całości. Ustalenie, od kiedy datują się początki przemysłu meblarskiego w Kolbu­szowej, jest kwestią sporną i trudną do rozstrzygnięcia. Najwcześniejsze wia­domości o meblach kolbuszowskich cytuje Sienicki na podstawie wzmianek z ksiąg grodzkich Nowego Korczyna (do którego należała okolica Kolbuszowej) z lat 1729 i 1730. Jednocześnie na podstawie aktu z r. 1700, który wspomina o istnieniu rzemieślników w Kolbuszowej, Sienicki wnioskuje, że meble musiały tam być wykonywane już pod koniec w. XVII. Skowroński przesuwa początek wyrobu mebli w Kolbuszowej wstecz na połowę w. XVII, na okres, w którym hetman Stanisław Lubomirski stawiał swój pałac w Kolbuszowej12. Kotula zaś twierdzi, że prototypem mebli kolbuszowskich były siedemnastowieczne meble wyrabiane w Sokołowie, a także, że przecenia się rolę Kolbu­szowej jako głównego ośrodka wytwórczości meblarskiej w XVIII wieku.
Mamy więc do czynienia z dwoma zagadnieniami: 1. zagadnieniem mebli pochodzących z samej Kolbuszowej lub jej najbliższej okolicy, 2. zagadnieniem typu „mebla kolbuszowskiego”. Tak jak istniał typ „szafy gdańskiej”, „krzesła gdańskiego” czy „fason angielski”, mógł istnieć „mebel kolbuszow­ski”, co nie decydowało bynajmniej o jego pochodzeniu.

Jakie wpływy miało meblarstwo europejskie na meble kolbuszowskie? Francja, a właściwie Paryż był ośrodkiem tworzącym nowe typy i kształty mebli rozpowszechniające się w całej Europie. Innym wielkim ośrodkiem była Anglia; dla Polski posiada także duże znaczenie Holandia oraz Austria. Wpływy te przedostają się do nas bądź przez import (zakupy zagraniczne króla, magnaterii i bankierów; magazyny bogatych kupców), bądź przez sprowadzanych rzemieślników. Wzory meblarstwa obcego powodują w XVIII wieku częściową zmianę stylu, a więc kształtu i ornamentyki mebli kolbuszowskich, jednak przysto­sowanie panującej powszechnie mody do lokalnych tradycji nadaje tym sprzętom swoisty, odrębny charakter. Spotykamy meble kolbuszowskie o formach barokoworokokowych a ornamencie klasycystycznym. Często w meblach złożonych z kilku części (jak np. komodabiurko z szafką) jedna z nich ma formy klasycystyczne, inna zaś — jeszcze barokowe. Meblarstwo kolbuszowskie dalekie jest od osiemnastowiecznych wzorów francuskich. Francuski mebel ma kształty płynne, konstrukcja jego jest ukryta pod ornamentem i brązem, nóżki — zwłaszcza w okresie stylu Ludwika XV — przechodzą płynnie w oskrzynienie, szuflady nie rozbijają powierzchni. Wszystko to jakże odmienne jest od mebla kolbuszowskiego, który mimo płynności swych poszczególnych części ma zawsze podkreślone podziały konstrukcyjne, zdobiony jest intarsją zamkniętą na poszczególnych płasz­czyznach w odrębne kompozycyjnie całości i nie posiada nigdy inkrusto­wanych ozdób ani brązów na swej powierzchni.

Powszechnie dziś znany mebel, jakim jest typ tzw. szafy gdańskiej, znaj­dziemy w XVII i XVIII w. jedynie u osób zamożnych. Prawie do końca stulecia w szafach przechowywano głównie srebra, naczynia cynowe, porce­lanę itp. (np. ryc. 98 i 99), podczas gdy ubrania i bieliznę trzymano głównie w skrzyniach i komodach (określanych też niekiedy mianem prasek), często w specjalnych pomieszczeniach zwanych garderobami. Poza tym szafy spo­tykamy w części gospodarczej domu oraz w sieniach. Funkcję szaf w dzi­siejszym sensie użytkowym spełniały również kufry10. Kufry gdańskie wymie­niane są prawie w każdym warszawskim inwentarzu mieszczańskim, w spi­sach rzeczy tak kupców, jak i rzemieślników. Półokrągły taki kufer gdański widzimy na rycinie przedstawiającej pokój Daniela Chodowieckiego w domu rodzinnym artysty w Gdańsku .
Jednak ani krzesła czy kanapy, ani owe słynne szafy tzw. gdańskie nie były wyrazem jakiegoś stylu właściwego tylko dla Gdańska i przezeń wytwo­rzonego. Gdańsk, szczególnie w drugiej połowie XVII wieku, podobnie jak i inne miasta należące do Hanzy był pod przemożnym wpływem niderlandzkim. W meblarstwie Niderlandów odbijały się wówczas wpływy włoskie przetwo­rzone w swoisty sposób, charakterystyczny dla krajów położonych nad Mo­rzem Północnym i Bałtyckim. Było ono przede wszystkim meblarstwem mieszczańskim, dlatego też charakter sprzętów jest związany głównie z funkcją użytkową i podobnie jak angielskie nie posiadają one reprezentacyjności właściwej meblom francuskim.
Niderlandy oddziałały silnie również na meblarstwo angielskie końca XVII i początku XVIII wieku. Za Wilhelmem III podążyło do Anglii wielu rze­mieślników, którzy przystosowując własne wzory do tradycji miejscowej nadali swoisty charakter osiemnastowiecznym meblom angielskim. W XVIII stuleciu, gdy głównym ośrodkiem dyktującym modę meblarstwu europej­skiemu staje się, Francja (Paryż), a nieco później (bo koło połowy wieku) Anglia — pierwiastki nowych stylów, charakterystyczne dla obu tych śro­dowisk, znajdujemy zarówno w Niderlandach, jak i Gdańsku. Wielu rzemieślni­ków niderlandzkich w okresach prześladowań religijnych przeniosło się do Gdańska, gdzie kontynuowali oni tradycje swego kraju. Z drugiej strony kupcy gdańscy, utrzymujący rozległe stosunki handlowe, przywozili lub spro­wadzali dla magnaterii polskiej meble z Francji i Anglii. Tą drogą idą też do Polski meble z Holandii.
W Gdańsku, tak jak i w całej Polsce, nowe formy stylowe rozpowszech­niały się zazwyczaj o kilkanaście lat później, a elementy tradycyjne żyły zazwyczaj długo jeszcze obok nich. Gdy w pierwszych dziesięcioleciach XVIII w. ustępują ciężkie, masywne meble, ustępuje wypukłość i bogactwo rzeźb barokowych na rzecz lżejszych, płynnych kształtów i delikatnej, niesymetrycznej ornamentyki, w Gdańsku długo jeszcze utrzymują się elementy barokowe, które ciążyć będą nie tylko nad stylem rokoka, ale nawet i klasycyzmu.

Jakkolwiek tapicerstwo jest ściśle powiązane ze stolarstwem meblo­wym, stanowi ono całkowicie odrębny zawód, wymagający specjalnych kwalifikacji i umiejętności. Odrębność tych dwóch zawodów uwidocznia się m. in. w organizacji zakładów meblarskich, zarówno przemysłowych, jak i rzemieślniczych. W większych zakładach produkujących meble ta­picerowane, tapicernie stanowią oddzielne wydziały produkcyjne; tapicerskie pracownie rzemieślnicze zajmują się wyłącznie tapicerowaniem mebli, których zasadniczą konstrukcję wykonują w ramach kooperacji stolarskie warsztaty meblowe. Read the rest of this entry »

Technorati Tags: Meble, meble dębowe, meble kuchenne, meble sosnowe, meble tapicerowane, meble wypoczynkowe, tapicerowane

Elementy są to podstawowe (elementarne) części składowe mebla o róż­nych wymiarach i kształtach. Element o małym przekroju w stosunku do jego długości, zaś o szerokości równej lub większej od grubości, nazywa się graniakowym (lata, listwa). Natomiast element o du­żym przekroju w stosunku do jego długości oraz o szerokości wielokrot­nie większej od grubości nazywa się płytowym.
Niektórzy meblarze dzielą elementy na płytowe — wykonane z płyty meblowej, meble lite — wykonane z drewna litego oraz ‘kształtowe — wyko­nane z kształtek sklejanych z fornirów, wiórów, trocin itp. części ligno-celulozowych, jak też wykonane z innych materiałów, a w szczególności z tworzyw sztucznych i metali. Inni natomiast dzielą elementy na główne (konstrukcyjne), z których brak choćby jednego uniemożliwia zrealizo­wanie konstrukcji, a zatem i spełnienie funkcji, oraz na uzupełniające,bez których konstrukcja będzie zachowana, jednak nie może spełniać przewidzianej funkcji. Jeszcze inni dzielą elementy na główne, tworzące szkielet wyrobu (nośne obciążone i obudowująco-wznoszące), usztywnia­jące konstrukcję (zakrywające i dodatkowo łączące), związane ruchowo oraz luźno leżące i stojące, jak też dekoracyjno-uzupełniające. Termino­logię i klasyfikację elementów i podzespołów wykonanych z drewna oraz innych materiałów występujących w meblach precyzuje norma branżowa BN-63, 7140-01 „Meble drewniane. Elementy i podzespoły. Terminologia i klasyfikacja”. Read the rest of this entry »

Technorati Tags: kształty mebli, listwa, listwy, meblarstwo, Meble, meble kuchenne, meble skrzyniowe, meble szkieletowe, płyta meblowa, sklejka

Istotne znaczenie przy projektowaniu konstrukcji meblarskich ma usta­lenie prawidłowych wymiarów i kształtów ich części składowych oraz wzajemne ich połączenie jak gdyby w jednorodną całość, tj. mebel. Mebel składa się w zasadzie z odpowiednio rozmieszczonych i połączo­nych ze sobą elementów i podzespołów. W pewnych przy­padkach (np. meble skrzyniowe zestawiane) elementy lub podzespoły, względnie jedne i drugie razem wzięte, składają się na zespoły. Z punktu widzenia konstrukcyjnego są to już gotowe meble, jednak ze względów funkcjonalnych muszą one być odpowiednio zestawione z innymi zespołami w określoną całość, zapewniającą spełnienie pro­gramu użytkowego. W meblach giętych zespołem zwykło się nazywać zestaw kilku podzespołów zmontowanych i przygotowanych do montażu końcowego w gotowy mebel (PN-57, F-06001 „Meble gięte. Warunki techniczne”). W zależności od wymagań w zakresie wytrzymałości konstrukcji i wa­runków jej pracy podczas użytkowania mogą być projektowane elementy o różnych przekrojach, tak graniakowe, jak i płytowe — zarówno po­jedyncze, jak i złożone. O wyborze decydują szczegółowe ustalenia pod­czas wymiarowania elementów oraz analiza techniczno-ekonomiczna, a niekiedy też względy estetyczne.

Technorati Tags: Meble, meble dębowe, meble kuchenne, meble sosnowe, meble wypoczynkowe