Odporność mebli na wilgotność
Wilgotność równoważną naturalnego drewna sosnowego i prasowanej płyty wiórowej w powietrzu o temperaturze 20°C, według Perkitnego. Wszystkie materiały drzewne podlegają tym samym prawom hi-groskopijnym. Prawom tym podlegają również płyty paździerzowe. Jednak wilgotność równoważna tworzyw drzewnych ustala się na niższym poziomie niż drewna naturalnego. Na przykład różnice w wil-gotnościach równoważnych pomiędzy drewnem a prasowanymi płytami wiórowymi mieszczą się w granicach od 0,l°/o dla niskich wilgotności do 5°/o dla wilgotności względnej powyżej 90°/o. Wilgotność płyt wiórowych w punkcie nasycenia jest zawsze mniejsza niż drewna. W warunkach klimatycznych, odpowiadających tym, które towarzyszą meblowi podczas użytkowania (pokojowych), wilgotność równoważna tworzyw drzewnych ustala się na poziomie o ok. 2°/o niższym niż wilgotność równoważna drewna naturalnego. Pęcznienie i kurczenie się drewna naturalnego w kierunku prostopadłym do przebiegu włókien jest znacznie większe niż pęcznienie i kurczenie się prasowanych płyt wiórowych w kierunku równoległym do ich płaszczyzn i znacznie mniejsze od kurczenia się i pęcznienia prasowanych płyt wiórowych w kierunku prostopadłym do płaszczyzn (grubość). Natomiast pęcznienie i kurczenie się płyt wiórowych wytłaczanych na grubość jest kilkakrotnie mniejsze niż płyt wiórowych prasowanych. Należy podkreślić nieznaczne zmiany wymiarowe płyt wiórowych prasowanych i pa zdzierż owych w kierunku równoległym do ich płaszczyzn, jak też jednakowe ich wartości w kierunku szerokości i długości. Wielkości pęcznienia i kurczenia się płyt wiórowych wytłaczanych są zróżnicowane nie tylko w kierunku prostopadłym i równoległym do kierunku wytłaczania, w tym ostatnim kierunku bowiem poważnie jest zróżnicowane pęcznienie i kurczenie się na długość i szerokość. Pęcznienie i kurczenie się w kierunku wytłaczania (długości) są kilkakrotnie większe niż w kierunku do niego prostopadłym (szerokoścj^). Na przykład spęcznienie w wilgotnym powietrzu (95°/o wilgotności względnej) płyty wiórowej wytłaczanej klimatyzowanej w normalnych warunkach (powietrze o wilgotności względnej 65°/o i temperaturze 20°C) wynosi orientacyjnie 1% na grubość, 0,3°/o na szerokość i 2°/o na długość.
Z badań i doświadczeń praktycznych wynika poza tym, że płyty wiórowe kilkakrotnie nawilżane i suszone stopniowo zwiększają swoje wymiary. W przypadku płyt wiórowych prasowanych stopniowy przyrost grubości jest znacznie szybszy od stopniowego wzrostu ich długości i szerokości. W przypadku zaś płyt wiórowych wytłaczanych przyrost szerokości jest najmniejszy, grubości większy i długości największy. W praktyce przyjmuje się często, że zjawiska kurczenia się i pęcznienia materiałów drzewnych są odwracalne, o jednakowych wielkościach i że przebiegają one prostolinijnie i wprost proporcjonalnie do wilgotności tych materiałów, W gruncie rzeczy tak nie jest, w granicach bowiem od stanu całkowicie suchego materiału do punktu nasycenia, przy tych samych parametrach powietrza otaczającego materiał drzewny (temperatura i wilgotność względna), osiąganie przezeń równowagi higro-skopijnej nie jest jednakowe przy wysychaniu i nawilżaniu. Wilgotność równoważna materiału drzewnego schnącego w danych warunkach klimatycznych powietrza ustala się na wyższym poziomie aniżeli materiału suchego, umieszczonego w tych samych warunkach klimatycznych, wchłaniającego parę wodną z powietrza. Krzysik podaje, że różnica ta w przypadku drewna naturalnego o wilgotności około 15°/o wynosi 2—3% wilgotności drewna. Wyniki badań Perkitnego nad równowagą higroskopijną płyt wiórowych prasowanych i drewna sosnowego, uzyskane przy suszeniu i nawilżaniu próbek, obrazuje rysunek 76. Następstwem różnic w osiąganiu równowagi higroskopijnej przez materiał drzewny wysychający i nawilżany są proporcjonalne do nich różnice kurczenia się i pęcznienia materiału. Różnice te zależą od współczynników kurczliwości poszczególnych rodzajów materiałów. Porównawcze zestawienie współczynników kurczliwości niektórych rodzajów drewna naturalnego według danych radzieckich (GOST-4631-49).