Dotychczas struganie było obok piłowania podstawowym rodzajem ob­róbki skrawaniem w zakładach meblarskich. W miarę coraz szerszego stosowania w konstrukcjach mebli półfabrykatów płytowych, nie wyma­gających tego rodzaju obróbki (tj. płyt wiórowych, paździerzowych i pilś­niowych), struganie, bardziej niż inne sposoby obróbki skrawaniem, stra­ciło na znaczeniu.
W obróbce drewna do mebli występują dwa rodzaje strugania: struganie pła­skie i struganie obrotowe. Pierwszy rodzaj stosowany jest przede wszyst­kim w obróbce ręcznej, a poza tym w nielicznych obrabiarkach jako zabieg mający na celu wygładzenie uprzednio z gruba obrobionej po­wierzchni. W technologii mebli zastosowanie ma głównie struganie obro­towe, które polega na obrotowym ruchu roboczym narzędzia (zespołu noży) i prostoliniowym ruchu posuwowym obrabianego materiału.
W wyniku piłowania otrzymuje się półfabrykaty obarczone mniejszymi lub większymi krzywiznami i chropowatą powierzchnią ze śladami piło­wania. Poza tym w procesie suszenia, lub też już po suszeniu drewno ulega różnego rodzaju odkształceniom. Wszystkie te usterki wstępnej obróbki muszą być usunięte w następnej fazie procesu technologicznego. Zadanie to spełnia obróbka struganiem, której głównym celem jest: wy­równanie i wygładzenie jednej lub obu płaszczyzn półfabrykatu, wyrów­nanie i wygładzenie jednego lub obu jego boków — z zachowaniem żą­danego kąta między bokiem a płaszczyzną, do czego służą strugarki wyrówniarki; uzyskanie dokładnej grubości i szerokości elementu, uprzed­nio jednostronnie obrobionego na wyrówniarce (co przeprowadza się na strugarkach grubościowych). Wyrównania płaszczyzn i boków półfabry­katu dokonuje się przede wszystkim w celu otrzymania powierzchni baz niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia następnych operacji obróbki skrawaniem. Po zainstalowaniu noży profilowych lub specjalnych szablonów — podkładek, na grubiarkach (strugarkach grubościowych) można otrzymywać powierzchnie o krzywoliniowym przekroju poprzecz­nym i podłużnym lub powierzchnie płaskie, nachylone pod kątem do po­wierzchni bazy.
Poza wymienionymi dwoma rodzajami istnieje duża różnorodność obra­biarek przeznaczonych do strugania obrotowego. Są to strugarki jedno-i wielooperacyjne oraz strugarki specjalne. W zakładach meblarskich znajdują zastosowanie przede wszystkim wyrówniarki i grubiarki jed­nostronne.
Obrabiane na strugarkach elementy wykazują często wady obróbki, wynikające z nieumiejętnej obsługi lub niewłaściwego przygotowania do pracy strugarek i noży. Poniżej wymienione są najczęściej spotykane w praktyce tego rodzaju wady i przyczyny ich powstawania.
Przyczyną szorstkiej powierzchni strugania i wyrywania włókien mogą być tępe albo zanadto wysunięte noże lub też za małe obroty wału no­żowego.
Wypukłe lub wklęsłe pasma na powierzchni struganego materiału, przebiegające równolegle do kierunku skrawania, wskazują na to, że noże są wyszczerbione lub że na krawędzi tnącej pozostał tzw. „drut”, albo też że między nóż i odchylak dostały się wióry.
Nierównomierne co do głębokości i długości oraz wyraźnie dostrzegal­ne fale na powierzchni elementu mogą być spowodowane: nieodpowied­nim wyważeniem wału nożowego, luzem w łożyskach, niedostatecznym dociskiem materiału do stołu obrabiarki, wreszcie — w strugarkach gru­bościowych — zbyt wysokim usytuowaniem dolnych walców posuwo­wych.
Nadmierny docisk walców posuwowych grubiarki może spowodować powierzchniowe rozwarstwienie się drewna.
Wyżłobienie powierzchni w pobliżu przedniej lub tylnej krawędzi ele­mentu obrabianego na grubiarce świadczy o zbyt małej sile docisku przedniej lub tylnej listwy dociskowej.
Przyczyną lokalnych wgłębień powierzchni może być uszkodzenie po­wierzchni gładkich walców posuwowych lub po prostu przylepienie się do nich żywicy i wiórów.
Przy nadmiernym docisku przedniego górnego walca posuwowego gru­biarki lub zbyt małej grubości zestrugiwanej warstwy drewna, na po­wierzchni elementu mogą pozostać ślady żłobków walca.
Przygotowanie do pracy i obsługa strugarek
Strugarki nowo zainstalowane, strugarki, które przeszły kapitalny re­mont, oraz strugarki wykazujące wady obróbki (pozornie nieuzasadnio­ne) powinny być skontrolowane pod względem prawidłowości i dokład­ności usytuowania poszczególnych części obrabiarki. . Sposób przeprowadzenia kontroli dokładności strugarek wyrówniarek podaje norma PN/D-56201, natomiast strugarek grubościowych — norma PN/D-56202. Cytowane normy przewidują m. in. dynamiczne wyważanie wału nożowego. Jest to czynność niezmiernie ważna, lecz zbyt trudna do wykonania w warunkach zakładu meblarskiego. Toteż dynamiczne wyważanie wału nożowego przeprowadza z reguły zakład produkujący strugarki.
Natomiast inna kontrola właściwego rozmieszczenia masy w wale no­żowym, tj. wyważanie statyczne wału nożowego, nie tylko jest możliwa do przeprowadzenia w każdym zakładzie eksploatującym strugarki, lecz wręcz konieczna po każdorazowym remoncie obrabiarki, związanym z wy­montowaniem wału, oraz w przypadkach zaobserwowania w funkcjono­waniu strugarki usterek, co do których są podejrzenia, że ich przyczyną może być źle wyważony wał nożowy.
Jeżeli środek ciężkości wału nożowego przesunięty jest nawet nieznacz­nie w stosunku do osi symetrii wału, wówczas wał w czasie ruchu obro­towego zostaje obciążony dużą siłą odśrodkową, skierowaną prostopadle do jego osi. Na przykład, jeżeli przesunięcie środka ciężkości wynosi za­ledwie 2 mm, to przy ciężarze wału 10 kg i 4500 obr/min, siła odśrodko­wa osiąga wartość 452 kG. Siła ta powoduje drgania, nierówną pracę wału, wybijanie łożysk, a w krytycznym przypadku może doprowadzić do wyrwania wału z łożysk. Statyczne wyważanie polega na ustawieniu czopami wymontowanego z łożysk wału na dwóch równoległych podstaw­kach o ostrych i poziomo usytuowanych krawędziach, tak aby wał mógł swobodnie obracać się wokół swej osi podłużnej. Pozostawanie wału w pozycji nieruchomej, po jego obróceniu o pewien dowolny kąt, świad­czy o dobrym wyważeniu. Jeżeli natomiast wał z różnych położeń zaw­sze wraca w jedno położenie, dowodzi to, że jego środek ciężkości nie leży na osi obrotu — wał nie jest wyważony statycznie. Doprowadzenie wału do statycznej równowagi przeprowadza się przez odpowiednie ze-szlifowanie wału od strony, ku której przesunięty jest środek ciężkości.

Technorati Tags: mebelki, Meble, meble dębowe, meble kuchenne, meble sosnowe, meble w, obróbka drewna, skrawanie