Wiele znanych firm produkujących płyty, a czasem też znani meblarze podają w literaturze, że zasadniczo wszystkie albo niemal wszystkie tradycyjne rodzaje złączy stolarskich można stosować w połączeniach elementów i podzespołów mebli wykonywanych z płyt wiórowych i paź­dzierzowych. Niestety, tak nie jest choćby z tej prostej przyczyny, że płyty te różnią się od drewna pod względem struktury i wynikających z niej własności fizycznych i mechanicznych.
W tym stanie rzeczy nieodzowne było podjęcie badań zmierzających do wybrania złączy najbardziej dostosowanych do własności tworzywa i możliwości technicznych zakładów meblarskich, oraz ustalenie ich kształtów, wymiarów i usytuowania.
Opierając się na dostępnych autorowi publikowanych wynikach prac badawczych mgr mgr Droueta i Leśników skieg o z Instytutu Technologii Drewna i doc. doc. Jansona i Kaczana z lwowskiego Instytutu Techniczno-Leśnego oraz na doświadczeniach własnych, próbujemy dokonać prze­glądu i wyboru najwłaściwszych złączy do łączenia elementów z płyt wiórowych i paździerzowych.
Połączenia równoległe
Połączenia równoległe elementów z płyt wiórowych i paździerzowych ograniczają się w zasadzie do łączenia płyt bokami (zwiększenie szero­kości lub długości). W wyjątkowych tylko przypadkach łączy się te płyty płaszczyznami (zwiększenie grubości). Łączenie płyt wiórowych wytła­czanych może się odbywać tylko bokami jednoimiennymi, tzn. równo­ległe do kierunku wytłaczania ze sobą, prostopadłe do kierunku wytła­czania ze sobą. Nie należy więc łączyć ze sobą dwóch boków elementów o różnych kierunkach w stosunku do kierunku wytłaczania. Płyty wy­tłaczane wytwarzane są o znacznych grubościach (do około 100 mm), nie ma przeto potrzeby zwiększania ich grubości przez łączenie cieńszych płyt płaszczyznami.
Jako ogólną zasadę należy przyjąć, że łączyć można ze sobą płyty tych samych rodzajów i o jednakowych albo zbliżonych wilgotnościach i grubościach. W przypadku łączenia płyt różniących się grubością (oczy­wiście w granicach dopuszczalnych odchyłek), należy zestawiać je tak, aby osie symetrii ich przekrojów (grubości) pokrywały się ze sobą. Płyta grubsza będzie więc wystawać ponad płytę cieńszą jednakowo z dwóch stron. Takie postępowanie zapewnia lepszą stabilność kształtu ostatecz­nie wykończonego elementu. Z badań Lwowskiego Instytutu wynika że przy łączeniu elementów płyt wiórowych złączami łącz­nikowymi (kolki, wpustki) uzyskuje się mniejsze wytrzymałości niż przy innych złączach, mogących znaleźć zastosowanie w tego rodzaju połącze­niach. W przypadku konstruowania elementów z surowych płyt wióro­wych, nie narażonych na działanie większych obciążeń, zaleca się stoso­wanie złączy stykowych prostych sklejanych, zaś w przypadku elementów narażonych na działanie większych obcią­żeń, zaleca się stosowanie złączy stykowych skośnych skle­janych (długość skosu 2 do 3 razy większa od grubości płyty), poka­zanych na rysunku 115b oraz złączy wrębowych sklejanych. W przypadku wykonywania elementów z surowych płyt wió­rowych i dwustronnego ich oklejania łuszczonymi obłogami brzozowymi o gruboścf 1,5 mm, nie narażonych na działanie większych obciążeń, można stosować złącza stykowe proste nie sklejane, zaś w przypadku elementów narażonych na działanie większych obciążeń zaleca się sto­sowanie złączy stykowych skośnych sklejanych lub stykowych wrębo­wych sklejanych. meble kuchenne Należy zauważyć, że fornirowanie elementów łączo­nych z części płyt wiórowych złączami stykowymi zwiększa znacznie ich wytrzymałość. Na przykład, stosując fornir brzozowy o grubości 1,5 mm uzyskuje się zwiększenie wytrzymałości od 1,5 do 2 razy.
Wytrzy­małość złączy sklejanych płyt wiórowych (nie fornirowanych) jest śne, c) stykowe wrębowe, d) wpustkowe, e) zakład­kowe proste, f) kolkowe, g) wpustowo-wypustowe
mniejsza od wytrzymałości odpowiadających im złączy drewna sosno­wego — w przybliżeniu o 10 do 30%. “W jednym tylko przypadku — złącze stykowe skośne (L = 3 h) — wytrzymałości złączy wykonanych z płyty wiórowej i drewna sosnowego są w zasadzie sobie równe. Nato­miast wytrzymałość złączy sklejanych i oklejonych dwustronnie obło-giem jest znacznie większa od wytrzymałości odpowiadających im złączy wykonanych z drewna sosnowego — w przybliżeniu o 25 do 55%.
Dalszą analizę wartości liczbowych zestawionych w omawianej tabeli, w dostosowaniu do konkretnych potrzeb praktycznych, pozostawia się konstruktorom mebli, którzy w zależności od warunków użytkowania mebla wybiorą złącza najbardziej właściwe.
Połączenia kątowe
W połączeniach kątowych elementów z płyt wiórowych prasowanych i paździerzowych nie wyróżnia się połączeń wzdłużnych i czołowych. Natomiast w tego rodzaju połączeniach płyt wiórowych wytłaczanych wyróżnia się, podobnie jak w równoległych, połączenia równoległe do kierunku wytłaczania i prostopadłe do kierunku wytłaczania. Oczywiście, nie należy łączyć ze sobą boków elementów o różnych kierunkach w sto­sunku do kierunku wytłaczania.
Z badań wymienionych we wstępie niniejszego podrozdziału, a w szcze­gólności z danych liczbowych z, opracowanych na podstawie publikacji pracowników Lwowskiego Instytutu, wynika, że w połączeniach kątowych narożniko­wych złącza nierozłączne uciosowe są bardziej wytrzy­małe niż złącza stykowe, wręgowe i wczepowe. Z badań tych wynika poza tym to, że najwłaściwsze do łączenia płyt wiórowych są złącza kołkowe. W złączach tych wklejanie łącznika (kołka) powoduje tylko nieznaczne osłabienie łączonych elementów. Średnica kołka, zależna od grubości płyty, równa się w zasadzie połowie grubości łączonych ele­mentów.

Technorati Tags: , kołki, Meble, meble dębowe, meble kuchenne, meble sosnowe, meble wypoczynkowe