Meble - podział wg. konstrukcji
a) meble skrzyniowe oraz
b) meble szkieletowe.
Przedstawiony schematycznie podział mebli będzie oczywiście w miarę zachodzących zmian w meblarstwie doskonalony i uzupełniany. Nie jest więc on w obecnej formie jakimś oficjalnym dokumentem (normą), którego przestrzeganie ma obowiązywać wszystkich meblarzy. Głównym jego celem jest ułatwienie porozumienia się autora z czytelnikami oraz czytelników — meblarzy — pomiędzy sobą w praktyce.
W niniejszej książce poświęcimy nieco więcej uwagi podziałowi mebli według konstrukcji, on bowiem ma chyba dla praktycznej działalności meblarza największe znaczenie.
Wszystkie meble z drewna dzielimy pod względem konstrukcji na meble skrzyniowe i meble szkieletowe.
Meble skrzyniowe. Ustawienie zewnętrznych elementów lub podzespołów płytowych w meblu w taki sposób, że zamykają przestrzeń podobnie jak w skrzyni — daje podstawę do ogólnego określenia w ten sposób zbudowanych mebli mianem skrzyniowych. W zależności od sposobów wzajemnego połączenia ze sobą zasadniczych elementów i podzespołów dla uzyskania zamierzonej całości (przedmiotu), meble skrzyniowe dzielą się na: stojakowe, oskrzyniowe i wieńcowe.
Meble konstrukcji stojakowej. Charakterystyczną cechą tej konstrukcji (rys. 87) jest to, że części konstrukcyjne korpusu mebla (spód, boki, wierzch) są trwale połączone w całość za pomocą masywnych stojaków, każdy w postaci słupka o dowolnym przekroju (kwadrat, prostokąt, koło itp.), stanowiących u dołu nogi mebla.
Meble konstrukcji oskrzyniowej. Charakterystyczną cechą tej konstrukcji (rys. 88} jest to, że części konstrukcyjne korpusu mebla (spód, boki, wierzch) są bezpośrednio trwale połączone ze sobą, tworząc tzw. oskrzynię. Korpus mebla umieszcza się na podstawie nóż-kowej lub cokołowej, albo też boki korpusu zastępują u dołu nogi.
W zależności od konstrukcji elementów lub podzespołów zewnętrznych, w omówionych trzech podstawowych typach konstrukc j i mebli skrzyniowych, wyróżnia się następujące pod typy: deskowe, ramo-wo-płycinowe i płytowe.
Meble konstrukcji ramowo-płycinowej. Podzespoły zewnętrzne konstruowane są w ten sposób, że w masywne ramy wsuwa się (ewentualnie nakłada) płyciny podłużne lub poprzeczne.
Meble konstrukcji płytowej. Podzespoły zewnętrzne tych mebli są konstruowane z różnych płyt prostoliniowych (płaskich) lub krzywoliniowych (profilowych), krytych przeważnie okłeiną, przy czym tę ostatnią cechę przyjmuje się często jako podstawę do określania mebli jako oklejanych w odróżnieniu od masywnych (litych). Na rysunku 92 przedstawiono płytową konstrukcję podzespołów zewnętrznych szafy w trzech podstawowych typach konstrukcji.
Meble szkieletowe. Jeśli w konstrukcji mebla przeważają elementy o małych przekrojach w stosunku do ich długości, a płyty są tylko elementem na nich wspartym (uzupełniającym), to konstrukcja zasadnicza w całości ma wygląd szkieletu i meble tak zbudowane nazywamy szkieletowymi. Meble takie mogą mieć konstrukcję kratową lub stojakową.
Meble konstrukcji kratowej. Charakterystyczną cechą mebli kratowych jest to, że szereg elementów drewnianych (także innych), przeważnie graniakowych iub prętowych, połączony jest ze sobą w jedną całość za pomocą odpowiednich złączy. Występują tu przeważnie połączenia nierozłączne (stałe, złącza wpustowo-wypustowe lub łączniki kołkowe), ewentualnie połączenia rozłączne (łączniki śrubowe itp.). Typowym przedstawicielem tej grupy mebli jest krzesło. Jeżeli elementy konstrukcyjne mają przekrój kwadratowy lub zbliżony do kwadratu, będą to meble szkieletowe graniakowe (zwane potocznie stolarskimi), jeżeli zaś przekrój jest okrągły lub podobny, będą to meble szkieletowe prętowe (zwane potocznie giętymi lub toczonymi)
Meble konstrukcji stojakowej. Meble konstrukcji stojakowej odznaczają się tym, że na podstawie stojakowej (nogi w różny sposób połączone) jest umieszczona płyta w różny sposób skonstruowana. Typowym przykładem tej grupy mebli jest stół. Na rysunku 95 przedstawiono przykłady podstawowych typów konstrukcyjnych stołów — oskrzyniowy, deskowy (licowy), kolumnowy i krzyżakowy.
Naszkicowany w sposób fragmentaryczny podział mebli szkieletowych może być traktowany tylko jako jedna z prób zmierzających do rozwiązania tego zagadnienia. Niestety, dotychczasowe studia nad konstrukcjami mebli szkieletowych w tym zakresie nie stworzyły dostatecznej podstawy do ostatecznego ich podziału. Przedstawiony podział należy więc traktować jako próbny.
Nadmienia się, że meble mogą być dzielone na kategorie jakości. Jako kryterium podziału przyjmuje się w tym przypadku jakość materiałów podstawowych i pomocniczych. Aktualnie przyjęto podział mebli na trzy kategorie (A, B i C). W celu stworzenia podstaw dla ustalenia symboli służących do oznaczania mebli ustanowiono po raz pierwszy w kraju normę państwową (PN-61, D-02000), której przedmiotem są nazwy i określenia mebli drewnianych oraz ich klasyfikacja. Wymieniona norma nie znalazła dotąd szerszego zastosowania w praktyce meblarskiej. Przyczyną tego stanu rzeczy jest chyba zbyt skomplikowane oznaczanie mebli. Można jednak przypuszczać, że mająca wkrótce nastąpić nowelizacja tej normy wpłynie na zwiększenie jej sensu praktycznego i rozszerzenie zakresu stosowania.