Meble - Podstawowe części składowe konstrukcji II
Dopuszczalne promienie gięcia krajowej płyty pilśniowej twardej — surowej, lakierowanej i laminowanej. Dotychczasowe doświadczenia praktyczne, jeśli chodzi o kształtowanie elementów z płyt wiórowych i paździerzowych, wykazują pewną ich przewagę nad odpowiadającymi im elementami z płyt stolarskich i to zarówno z punktu widzenia konstrukcyjnego, jak i technologicznego (w większości przypadków lepsze zachowanie kształtu, uproszczenie procesu technologicznego produkcji). Ilość, kształt, wymiary i rozmieszczenie nadpiłowań w elementach krzywoliniowych z płyt wiórowych i paździerzowych są w zasadzie takie same, jak w elementach z płyt stolarskich. Nadpiłowania jednak mogą być wykonywane nie tylko od strony wklęsłej, ale również — i to jest w tym przypadku znamienne — od strony wypukłej elementu. Właściwą ocenę takiego postępowania — zalecanego w literaturze fachowej — utrudnia brak dostatecznych doświadczeń praktycznych, gdyż w aktualnie wytwarzanych konstrukcjach rzadko są stosowane elementy krzywoliniowe. Opierając się na fragmentarycznych próbach krajowych w tym zakresie można powiedzieć, że nadpiłowania płyty wiórowej czy paździerzowej od strony wypukłej, będące czynnością przygotowawczą do gięcia, mogą mieć znaczenie praktyczne. Przy nadpiłowaniach płyty od strony, która ma być wypukłą, płaszczyznę z nadpiłowaniami pokrywa się jednocześnie obło-giem o grubości od 1,5 do 3 mm i okleiną, zaś przeciwległą jej — tylko okleiną. Przy nadpiłowaniach płyty od strony, która ma być wklęsła, płaszczyznę z nadpiłowaniami pokrywa się obłogiem i okleiną, zaś przeciwległą jej — tylko okleiną. Czasem też w obu wymienionych przypad- , kach stosuje się na obie strony tylko okleinę. Nadpiłowania powinny być w stosunku do siebie “równoległe, zaś kierunek ich przebiegu w elemencie powinien być możliwie prostopadły do przebiegu słojów rocznych fornirów bezpośrednio przylegających do płyty (obłóg lub okleiną).
Dobre efekty techniczno-ekonomiczne można uzyskać stosując w niektórych konstrukcjach meblarskich, głównie w konstrukcjach szkieletowych, gotowe elementy krzywoliniowe, specjalnie kształtowane z fornirów, wiórów, trocin i tym podobnych cząsteczek drewna lub też z innych zbliżonych do nich pod względem własności cząsteczek lignocelulozowych. Najszersze zastosowanie w dotychczasowych konstrukcjach meblarskich znalazły kształtki z fornirów, zwane sklejkowymi. Kilkadziesiąt różnych typów takich kształtek wytwarza obecnie przemysł sklejkarski. Do najważniejszych z nich można zaliczyć kształtki przeznaczone na podstawowe elementy lub podzespoły różnych mebli szkieletowych, a w szczególności mebli szkieletowych do siedzenia. Zalicza się do nich kształtki siedzisk, oparć, nóg, a także kształtki tzw. łupinowe. Szczegółową charakterystykę tych kształtek znajdzie konstruktor w odpowiednich katalogach wydawanych przez Zjednoczenie Przemysłu Płyt, Sklejek i Zapałek. W opublikowanym w ubiegłym roku katalogu, kształtki sklejkowe podzielono na cztery następujące asortymenty jakościowe:
- obydwie powierzchnie kształtek (płaszczyzny) bez wad i błędów
- przeznaczone na takie elementy, których obydwie powierzchnie będą w gotowym meblu widoczne,
- jedna powierzchnia kształtek (płaszczyzna) bez wad i błędów — przeznaczona na takie elementy, których tylko jedna powierzchnia będzie w gotowym meblu widoczna,
- obydwie powierzchnie kształtek (płaszczyzny) z nieznacznymi wadami — przeznaczone na takie elementy, których zewnętrzne powierzchnie będą w gotowym meblu pokryte lakierami kryjącymi,
- obydwie powierzchnie kształtek (płaszczyzny) obarczone różnymi wadami, z wyłączeniem jednak wad sklejenia — przeznaczone głównie” na elementy konstrukcji szkieletów mebli tapicerowanych. Kształtki sklejkowe mogą być sprowadzane do fabryk mebli w stanie nie obrzynanym i niej szlifowanym (wymiary brutto — „spod prasy”) lub też w stanie ostatecznie obrobionym (wymiary netto — po obróbce skrawaniem).
Laboratorium Branżowe Sklejek proponuje ustalenie czterech stopni obróbki końcowej kształtek. Stopnie te i ich określenia w ujęciu tegoż Laboratorium przedstawiają się następująco:
stopień 0 - kształtki o płaszczyznach szlifowanych, format obcięty i ófrezowany do postaci wzoru, boki (kanty) łamane lub szlifowane,
stopień I — kształtki o płaszczyznach szlifowanych i bokach obrzynanych,
stopień II - kształtki o płaszczyznach nie szlifowanych i bokach obrzynanych,
stopień III — kształtki w takim stanie jak wychodzą z prasy — nie szlifowane i nie obrzynane. Wykorzystane przez konstruktora wymienionych wyżej kształtek sklejkowych w konstrukcjach meblarskich nie wyczerpuje oczywiście zagadnienia prefabrykatów w meblarstwie. Konstruktor może i powinien w każdym konkretnym przypadku szukać rozwiązań optymalnych, a zatem korzystać nie tylko z istniejących już wzorów kształtek, ale również projektować nowe, bardziej w danych warunkach celowe, jak na przykład takie, których powierzchnie będą ostatecznie wykończone materiałami malarsko-lakierniczymi lub innymi. Zastosowanie w konstrukcjach meblarskich kształtek ostatecznie wykończonych (gotowych do wmontowania) upraszcza bardzo proces technologiczny produkcji mebli.
W początkowym stadium zastosowania w konstrukcjach meblarskich znajdują się kształtki wykonane z innych niż forniry materiałów drzewnych, czy też — szerzej mówiąc — lignocelulozowych. Największy stopień „dojrzałości praktycznej” osiągnęły oczywiście kształtki z wiórów, inne bowiem nie zeszły jeszcze w pełni z warsztatów doświadczalnych. Kształtki z wiórów wykonuje się w jednym cyklu produkcyjnym, wliczając weń ostateczne wykończenie powierzchni (oklejanie fornirem, foliami syntetycznymi, sproszkowanymi żywicami itp.).
W konstrukcjach meblarskich mogą być również stosowane elementy, tak” prostoliniowe jak i krzywoliniowe, ukształtowane z różnych tworzyw sztucznych (materiałów polimerowych), niekiedy także z lekkich metali, szkła zbrojonego itp. Elementy te są zazwyczaj dostarczane do fabryk mebli jako gotowe już kształtki dla określonych zastosowań. meble kuchenne Charakteryzują się one, w porównaniu z elementami z materiałów drzewnych, stosunkowo dużą wytrzymałością i trwałością oraz niezmiennością nadanych im kształtów. Oczywiście, własności fizyczne i mechaniczne tych materiałów mogą być w pełni lub częściowo dostosowywane do zadań przypadających im w konstrukcjach mebli.
Różnorodność asortymentów i wysokie własności mechaniczne produkowanych na coraz większą skalę tworzyw sztucznych, przewyższających pod wieloma względami tworzywa tradycyjne, umożliwiają zastosowanie tworzyw sztucznych w różnych rozwiązaniach konstrukcyjnych. Nadają się one w szczególności do wyrobu elementów o złożonych kształtach. Ze względów ekonomicznych (wysokie jeszcze ceny tworzyw sztucznych), a niekiedy i technicznych (brak jeszcze doświadczeń produkcyjnych), tylko niewiele z nich wykorzystano dotychczas do wyrobu elementów konstrukcyjnych mebli. W szerszym natomiast zakresie wykorzystano tworzywa sztuczne do wyrobu elementów meblarskich uzupełniających (nienośnych), jak na przykład: różne złącza i łączniki, uchwyty, zawiasy, zatrzaski, listwy profilowe oraz przybory należące do wyposażenia mebli, zwane także akcesoriami. Do najbardziej rozpowszechnionych przyborów można zaliczyć wszelkiego rodzaju pojemniki, a w szczególności różne szuflady. Są one całkowicie wykonywane z tworzyw sztucznych w formie tzw. kuwet. W tej też formie są one w większości przypadków stosowane w konstrukcjach meblarskich, a przede wszystkim w konstrukcjach mebli kuchennych i im podobnych, służących do przechowywania przedmiotów. W niektórych meblach stosowane są szuflady dwuczęściowe, składające się z kuwety wykonanej z tworzywa sztucznego i przymocowanego do niej czoła szuflady wykonanego z płyty meblowej, odpowiednio wykończonej. Połączenie ścianki kuwety z czołem szuflady może być różnie rozwiązane. Najczęściej jednak łączy się je za pomocą kilku wkrętów. Metalowe prowadnice w kształcie korytek, przymocowuje się (zaciska) do obrzeży szuflad.